Ten tryb przeglądarki nie zapamięta postępu — użyj „Zapisz moją drogę” i zachowaj link.
Mapa uprawnień rodzica
Stan prawny sprawdzony: 2026-10-28. Odbiorca: rodzic dziecka 0–16 lat z orzeczeniem o niepełnosprawności (część pozycji — do 18/24/25 lat).
Status: ✓ sprawdzone w akcie sprawdzone w tekście aktu prawnego (link do API Sejmu / gov.pl) · do weryfikacji tylko źródło wtórne (prasa, portal, regulamin jednego powiatu) — przed publikacją karty zweryfikować · pułapka / sprzeczność.
Kwoty: wiele kwot liczy się od „przeciętnego wynagrodzenia" (zmienia się co kwartał) — na stronie zawsze z datą. Przeliczenia poniżej od 9 233,13 zł (II kw. 2026, ZUS).
Akty bazowe (teksty jednolite, link = PDF z API Sejmu): PIT 2026/592 (otwiera się w nowej karcie) · świadczenia rodzinne 2026/1240 (otwiera się w nowej karcie) · Kodeks pracy 2026/1245 (otwiera się w nowej karcie) · ustawa zasiłkowa 2026/854 (otwiera się w nowej karcie) · świadczenia opieki zdrowotnej 2025/1461 (otwiera się w nowej karcie) · Prawo oświatowe 2026/820 (otwiera się w nowej karcie) · zadania powiatu PFRON 2015/926 (otwiera się w nowej karcie) · wyroby medyczne na zlecenie 2025/1038 (otwiera się w nowej karcie) · „Za życiem" 2024/1829 (otwiera się w nowej karcie) · ulgowe przejazdy 2024/380 (otwiera się w nowej karcie) · Prawo o ruchu drogowym 2024/1251 (otwiera się w nowej karcie) · orzeczenia PPP 2026/428 (otwiera się w nowej karcie)
Szczegółowe karty krok po kroku (dokumenty, kroki, terminy, odwołanie, pułapki): Świadczenia.
0. Klucz do wszystkiego: jakie dokumenty otwierają jakie drzwi
| Dokument | Kto wydaje | Co otwiera |
|---|---|---|
| Zaświadczenie „Za życiem" (ciężkie i nieodwracalne upośledzenie / choroba zagrażająca życiu, prenatalnie lub przy porodzie) | lekarz POZ lub specjalista (m.in. neurologia dziecięca, pediatria, neonatologia) | 4000 zł, leczenie i apteka poza kolejnością, wyroby medyczne bez limitu częstotliwości (art. 47 ust. 1a) |
| Orzeczenie o niepełnosprawności (do 16 r.ż.) | powiatowy zespół ds. orzekania | ulga rehabilitacyjna PIT, PFRON, zasiłek pielęgnacyjny, dodatki do zasiłku rodzinnego, ulgi PKP, opieka wytchnieniowa |
| — ze wskazaniami stałej opieki + stałego współudziału opiekuna | jw. | świadczenie pielęgnacyjne, poza kolejnością u lekarza (art. 47 ust. 1b), zasiłek opiekuńczy do 18 lat, karta parkingowa (wskazanie o ruchu) |
| Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego | zespół orzekający poradni psychologiczno-pedagogicznej | dostosowania w przedszkolu/szkole, IPET, odroczenie szkoły do 9 lat, dowóz |
| Opinia o potrzebie WWR | poradnia p-p | 4–8 h zajęć/mies. (Gdzie na rehabilitację) |
Kolejność dla rodzica po diagnozie: zaświadczenie „Za życiem" (jeśli pasuje) → orzeczenie o niepełnosprawności → opinia WWR → (od ok. 3 lat) orzeczenie o kształceniu specjalnym.
1. Pieniądze co miesiąc i jednorazowo
| Świadczenie | Ile | Warunki | Gdzie | Status |
|---|---|---|---|---|
| Świadczenie pielęgnacyjne | 3 386 zł/mies. w 2026 (M.P. 2025 poz. 1127 (otwiera się w nowej karcie)); 3 488 zł od 01.01.2027 (M.P. 2026 poz. 1042 (otwiera się w nowej karcie)) | opieka nad dzieckiem do 18 r.ż. ze znacznym stopniem albo z obydwoma wskazaniami; bez kryterium dochodowego; można pracować; wyklucza je inne świadczenie opiekuńcze opiekuna; jedno na dziecko | gmina (MOPS/OPS) | ✓ sprawdzone w akcie |
| Zasiłek pielęgnacyjny | 215,84 zł/mies. | każde dziecko z orzeczeniem; bez kryterium dochodowego | gmina | ✓ sprawdzone w akcie art. 16 + rozp. RM Dz.U. 2024 poz. 1238 (otwiera się w nowej karcie) |
| „Za życiem" — 4000 zł jednorazowo | 4000 zł | żywe dziecko z zaświadczeniem; bez kryterium dochodowego; wniosek do 12 mies. od urodzenia | gmina | ✓ sprawdzone w akcie art. 10 ust. 1, 2, 4 |
| 800+ | 800 zł/mies. | każde dziecko do 18 r.ż.; bez kryterium | ZUS (PUE/Emp@tia/bank) | ✓ sprawdzone w akcie |
| Zasiłek rodzinny | 95 / 124 / 135 zł (do 5 / 5–18 / 18–24 lat) | wyższy próg dochodu, gdy w rodzinie jest dziecko z orzeczeniem (764 zł zamiast 674 zł na osobę); zasada „złotówka za złotówkę" | gmina | ✓ sprawdzone w akcie art. 5 ust. 2 + rozp. RM Dz.U. 2024 poz. 1238 (kwoty od 01.11.2024) |
| — dodatek kształcenie i rehabilitacja dziecka niepełnosprawnego | 90 zł (do 5 lat) / 110 zł (5–24 lata) miesięcznie | dziecko z orzeczeniem do 16 lat (16–24: umiarkowany/znaczny) | gmina | ✓ sprawdzone w akcie art. 13 + rozp. 2024/1238 |
| — dodatek samotne wychowywanie | 193 zł na dziecko (max 386 zł) +80 zł na dziecko z orzeczeniem | brak zasądzonych alimentów (warunki art. 11a) | gmina | ✓ sprawdzone w akcie art. 11a + rozp. 2024/1238 |
| — dodatek na rozpoczęcie roku szkolnego | 100 zł raz w roku | wniosek do końca okresu zasiłkowego | gmina | ✓ sprawdzone w akcie art. 14 |
| — dodatek z tytułu urodzenia dziecka + „becikowe" | 1 000 zł + 1 000 zł | kryterium dochodowe (becikowe: 1 922 zł na osobę) | gmina | ✓ sprawdzone w akcie rozp. 2024/1238 |
| Dobry Start | 300 zł/rok | uczniowie do 20 lat, z orzeczeniem do 24 lat; wniosek 1.07–30.11; bez kryterium dochodowego | ZUS | ✓ sprawdzone w akcie rozp. RM Dz.U. 2021 poz. 1092 (otwiera się w nowej karcie) §4–5, §26 (zm. 2026 poz. 866) |
| Zasiłek celowy / specjalny zasiłek celowy | wg decyzji | leki, wyroby, leczenie; specjalny — także powyżej kryterium | MOPS | ✓ sprawdzone w akcie ustawa o pomocy społecznej art. 39, 41 |
| Dodatek mieszkaniowy | wg dochodu | +15 m² normatywnej powierzchni, gdy dziecko na wózku lub wymaga osobnego pokoju | gmina | ✓ sprawdzone w akcie ustawa o dodatkach mieszkaniowych art. 5 ust. 3 |
| „Aktywny rodzic" — aktywnie w żłobku (dziecko 12–35 mies.) | 1500 zł/mies., a dla dziecka z orzeczeniem ze wskazaniami stałej opieki — 1900 zł (nie więcej niż opłata za żłobek) | dziecko w żłobku/klubie/u dziennego opiekuna; żłobki stosują preferencje dla dzieci niepełnosprawnych | ZUS | ✓ sprawdzone w akcie ustawa „Aktywny rodzic", t.j. Dz.U. 2026 poz. 532 (otwiera się w nowej karcie) | | — aktywni rodzice w pracy | 1500 zł / 1900 zł (jw.) | oboje rodzice pracują (warunki składek) | ZUS | ✓ sprawdzone w akcie jw. | | — aktywnie w domu | 500 zł/mies. | gdy nie korzysta się z dwóch powyższych | ZUS | ✓ sprawdzone w akcie jw. | | ~~Rodzinny Kapitał Opiekuńczy~~ | — | uchylony od 01.10.2024, zastąpiony „Aktywnym rodzicem" — na stronie nie podawać | — | ✓ sprawdzone w akcie API Sejmu (otwiera się w nowej karcie) |
Co dalej (18+): świadczenie wspierające (najpierw ocena WZON, potem ZUS), renta socjalna — osobne karty.
2. Podatki (PIT) — co można odliczyć
2a. Ulga rehabilitacyjna (art. 26 ust. 1 pkt 6, ust. 7a–7e PIT) ✓ sprawdzone w akcie
Kto: rodzic, na którego utrzymaniu jest dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności (do 16 r.ż.) lub ze stopniem niepełnosprawności — pod warunkiem, że dochód dziecka w roku ≤ 12 × renta socjalna z grudnia (alimentów nie wlicza się; ust. 7e). Odliczasz tylko to, co zapłaciłeś sam — kwotę pomniejszasz o dofinansowanie PFRON, NFZ, zwroty (ust. 7b). Dokument niepełnosprawności dziecka — ust. 7d.
| Wydatek (ust. 7a) | Limit | Dokumenty |
|---|---|---|
| adaptacja i wyposażenie mieszkania / budynku do potrzeb niepełnosprawności | bez limitu | faktura |
| przystosowanie pojazdu | bez limitu | faktura |
| wyroby medyczne z wykazu (bez pieluch) | bez limitu | faktura |
| sprzęt rehabilitacyjny lub ułatwiający czynności życiowe (bez sprzętu AGD) — tu mieści się komputer/tablet/oprogramowanie, jeśli wynika z potrzeb niepełnosprawności dziecka | bez limitu | faktura; komputer nie jest wymieniony wprost. Interpretacje KIS (do weryfikacji sygnatury cytowane wtórnie): zwykły laptop „do wszystkiego" — odmowa (0115-KDIT2.4011.462.2022.3.KC); telefon dziecka z abonamentem — tak (0112-KDIL2-1.4011.275.2024.2.KP, 2024). Wniosek: sprzęt musi być indywidualny i związany z niepełnosprawnością (np. specjalistyczne oprogramowanie, komunikator AAC) |
| pieluchomajtki, podkłady, wkłady | 2 280 zł/rok | faktura |
| wydawnictwa i materiały szkoleniowe związane z niepełnosprawnością | bez limitu | faktura |
| turnus rehabilitacyjny | bez limitu | faktura |
| pobyt w sanatorium / zakładzie rehabilitacji leczniczej / opiekuńczo-leczniczym | bez limitu | faktura |
| opiekun dziecka do 16 lat na turnusie / w zakładzie | bez limitu | faktura |
| zabiegi rehabilitacyjne (prywatna rehabilitacja, terapia) | bez limitu | faktura |
| kolonie i obozy dla dzieci niepełnosprawnych (do 25 lat) | bez limitu | faktura |
| leki stale/czasowo przepisane przez specjalistę | nadwyżka ponad 100 zł/mies. | faktura |
| przewóz na zabiegi (karetka; dla dziecka do 16 lat — także inne środki transportu) | bez limitu | faktura/bilet |
| używanie własnego samochodu (dowóz na zabiegi, do placówek) | 2 280 zł/rok | bez dokumentów (na żądanie — dowód) |
| przejazdy komunikacją na turnus / do sanatorium / na kolonie | bez limitu | bilety |
| pies asystujący | 2 280 zł/rok | bez dokumentów |
| pielęgniarka / usługi opiekuńcze w domu, tłumacz migowy, przewodnik | wg warunków | faktura |
2b. Ulga na dziecko (art. 27f) ✓ sprawdzone w akcie
1 112,04 zł/rok na dziecko (92,67 zł/mies.; trzecie i kolejne — więcej). Przy jednym dziecku limit dochodu rodziców (112 000 / 56 000 zł) nie obowiązuje, gdy dziecko ma orzeczenie (ust. 2e). Po 18 r.ż. ulga dalej przysługuje na dziecko, które bez względu na wiek pobiera zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną (ust. 6 w zw. z art. 6 ust. 4c pkt 3).
2c. 1,5% podatku na subkonto dziecka
Mechanizm ustawowy (art. 45c PIT ✓ sprawdzone w akcie): urząd przekazuje 1,5% do wybranej organizacji pożytku publicznego (OPP); w zeznaniu wpisuje się „cel szczegółowy" (np. imię i nazwisko dziecka) — OPP prowadzi subkonto i płaci za faktury na leczenie/rehabilitację dziecka. do weryfikacji Regulaminy subkont konkretnych fundacji (np. „Zdążyć z Pomocą", Avalon) — do sprawdzenia przy karcie. Przelew trafia do OPP w maj–lipiec roku następnego.
2d. Zwolnienia ✓ sprawdzone w akcie
Świadczenia rodzinne i pielęgnacyjne (art. 21 ust. 1 pkt 8) oraz dofinansowania PFRON (pkt 27a) — bez podatku. do weryfikacji Zbiórki prywatne na dziecko — w PIT brak osobnego zwolnienia; darowizny od rodziny (grupa „zero") — podatek od spadków i darowizn, zgłoszenie — do opisania z doradcą.
3. Sprzęt, komputer, wyroby medyczne
3a. Wyroby medyczne na zlecenie NFZ — dla dzieci ✓ sprawdzone w akcie (rozp. MZ, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1038)
Zlecenie wystawia lekarz (lista specjalności przy każdym wyrobie). Rodzic płaci tylko ponad limit (dopłata PFRON do 100–150% — §3b). Dzieci z zaświadczeniem „Za życiem" — bez ograniczeń częstotliwości (art. 47 ust. 1a).
| Wyrób | Limit NFZ | Udział rodzica | Jak często | Dla kogo |
|---|---|---|---|---|
| wózek multipozycyjny dla dzieci (S.21.01) | 3 000 zł | 0% | raz na 3 lata | od 2. r.ż., brak samodzielnego chodzenia, potrzeba stabilizacji |
| wózek elektryczny dla dzieci (S.22.01) | 5 000 zł | 0% | raz na 3 lata | od 3. r.ż. |
| pionizator (S.10.01) | 3 000 zł | 0% | raz na 5 lat | potrzeba pionizacji ze stabilizacją |
| urządzenie multifunkcyjne: pionizacja + siedzenie + leżenie + transport (S.11.01) | 3 200 zł | 0% | raz na 5 lat | dzieci do 18 lat |
| balkonik specjalny z odciążeniem tułowia (S.09.01) | 600 zł | 0% | raz na 3 lata | dzieci 3–18 lat |
| siedzisko ortopedyczne stabilizujące plecy i głowę (S.23.01) | 2 000 zł | 0% | raz na 2 lata | dzieci do 18 lat |
| pełzak do raczkowania (S.24.01) | 120 zł | 0% | raz na 2 lata | niedowłady |
| pieluchomajtki / pieluchy / podkłady (Y.06.01) | 1 zł/szt. (do 90 szt./mies.) | 10% dla dzieci | co miesiąc | m.in. wady wrodzone i trwałe uszkodzenie OUN (ośrodkowego układu nerwowego) z nietrzymaniem moczu lub stolca; do weryfikacji dolna granica wieku (powszechnie: od 4. r.ż.) — wykaz w PDF ma zniekształconą tabelę, sprawdzić wzrokowo s. 62–64 |
3b. PFRON przez PCPR / MOPR (rozp. Dz.U. 2015 poz. 926) ✓ sprawdzone w akcie
| Co | Ile | Warunki |
|---|---|---|
| Sprzęt rehabilitacyjny (do ćwiczeń w domu) | do 80%, max 5× przec. wynagr. (≈ 46 166 zł) | dochód ≤ 50% przec. wynagr. na osobę (65% samotna); potrzeba rehabilitacji w domu |
| Dopłata do wyrobów medycznych z NFZ | do 100% udziału własnego; gdy cena > limit — do 150% sumy limitu i udziału | ten sam próg dochodu |
| Likwidacja barier w komunikowaniu się i technicznych — tu realnie komputer, tablet, oprogramowanie, komunikator AAC, sprzęt ułatwiający samodzielność | do 95%, max 15× przec. wynagr. (≈ 138 497 zł); wkład własny min. 5% | bez progu dochodu; uzasadnienie potrzebami z niepełnosprawności; raz na 3 lata; nie refunduje zakupów sprzed umowy; wnioski cały rok (gov.pl, 20.02.2026 (otwiera się w nowej karcie)) |
| Likwidacja barier architektonicznych (podjazd, łazienka, drzwi) | jw. | trudności w poruszaniu się + tytuł do lokalu / zgoda właściciela |
| Turnus rehabilitacyjny | dziecko 30% przec. wynagr. (≈ 2 770 zł), opiekun 20% (≈ 1 847 zł), trudna sytuacja do 40% | próg dochodu; raz w roku |
| Limity kwotowe i kolejność ustala każdy powiat (pieniędzy jest mniej niż wniosków) — do weryfikacji przykłady: | ||
| PCPR Końskie wymaga przy komputerze zaświadczenia psychologa/pedagoga i 2 ofert cenowych; MOPS Kraków nie | ||
| finansuje telefonów i drukarek (BIP Kraków (otwiera się w nowej karcie)); limity powiatowe | ||
| na komputer bywają niskie (np. 1 500–2 500 zł). Regulaminów 2026 z limitami dla Warszawy, Wrocławia i Poznania | ||
| nie znaleziono — karta: „zapytaj w PCPR/MOPR o limit na ten rok, zanim kupisz". |
3c. „Aktywny Samorząd" 2026 (PFRON, wniosek przez SOW — sow.pfron.org.pl (otwiera się w nowej karcie)) do weryfikacji
Kierunki na 2026 przyjęte przez Zarząd PFRON 28.01.2026; kwoty z przewodnika PFRON (samorzad.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)) i kopii powiatowej (Cieszyn (otwiera się w nowej karcie)). Wkład własny min. 10% (nie ze środków PFRON) przy każdym zadaniu.
| Zadanie (moduł I) | Max | Dla dziecka? |
|---|---|---|
| C1 — wózek elektryczny | 18 480 zł, z opinią eksperta PFRON do 28 875 zł | tak — orzeczenie do 16 r.ż.; potrzebne zlecenie NFZ i 2 oferty |
| C6 — wózek multipozycyjny manualny + wyposażenie | 22 000 zł (10 000 + 12 000), 40–100% wg oceny punktowej | tak ( dokument podaje raz „do 16", raz „do 18 lat") |
| C2 — utrzymanie sprawności wózka elektrycznego | 4 043 zł | tak |
| C5 — skuter / napęd do wózka ręcznego | 8 663 zł | wg zgody lekarza |
| B1 — sprzęt elektroniczny i oprogramowanie (dysfunkcja wzroku lub obu kończyn górnych) | 10 500 zł (+17 325 zł urządzenia brajlowskie) | do weryfikacji wiek nieustalony |
| B4 — sprzęt (dysfunkcja słuchu i mowy) | 6 300 zł | do weryfikacji |
| D — opieka nad dzieckiem w żłobku/przedszkolu (dla rodzica z niepełnosprawnością) | 347 zł/mies. | dla rodzica |
| E — dodatek dla dziecka do 16 lat na wentylacji domowej | 100 zł/mies.; wnioski 16.02–30.11.2026 | tak |
Nabór pozostałych zadań modułu I w 2026: 1.03–31.08 (zamknięty). Kierunków na 2027 jeszcze nie ma (stan 2026-10-28) — karta: „nabory zwykle od marca, sprawdź w swoim PCPR".
3d. Wypożyczalnie do weryfikacji
Brak ogólnopolskiego systemu NFZ. Lokalnie: MOPS-y, Caritas, hospicja (np. Wrocław — bezpłatnie do 6 mies.). Na stronie: wzmianka „zapytaj w MOPS i hospicjum" zamiast listy.
4. Leczenie i NFZ
| Uprawnienie | Treść | Status |
|---|---|---|
| Poza kolejnością (lekarz, szpital, rehabilitacja, apteka) | dziecko z zaświadczeniem „Za życiem" (art. 47 ust. 1a) albo ze znacznym stopniem / niepełnosprawnością ze wskazaniami (ust. 1b) — art. 47c ust. 1 pkt 2; specjalista najpóźniej w 7 dni roboczych (ust. 4) | ✓ sprawdzone w akcie |
| Bezpłatne leki do 18 lat | leki z osobnej części wykazu refundacyjnego dla dzieci (art. 43a ust. 1 pkt 1) — lekarz zaznacza uprawnienie na recepcie; lista: pacjent.gov.pl (otwiera się w nowej karcie) | ✓ sprawdzone w akcie podstawa · do weryfikacji nazwa i aktualność wykazu |
| Rehabilitacja dzienna | Gdzie na rehabilitację (do 120 dni/rok, lista ośrodków) | ✓ sprawdzone w akcie |
| Fizjoterapia domowa | gdy dziecko nie może samodzielnie dotrzeć do placówki; do 80 dni zabiegowych w roku, max 5 zabiegów dziennie; przedłużenie decyzją lekarza za zgodą oddziału NFZ (rozp. MZ t.j. Dz.U. 2021 poz. 265 (otwiera się w nowej karcie), zał. 1 lp. 2 lit. b) | ✓ sprawdzone w akcie (120 dni dotyczy ośrodka dziennego, nie domu) |
| Hospicjum perinatalne / domowe dla dzieci | Wsparcie | do weryfikacji |
| Opieka koordynowana „Za Życiem" (kobieta w ciąży + dziecko) | NFZ przygotowuje nowe zarządzenie — projekt z 28.04.2026, konsultacje do 05.05.2026 (NFZ (otwiera się w nowej karcie)); podpisanie i lista ośrodków niepotwierdzone | do weryfikacji sprawdzić przy budowie zakładki „W ciąży" |
| Badania genetyczne | poradnia genetyczna na NFZ (AOS); od 2025 w koszyku AOS m.in. mikromacierz (aCGH); WES (badanie eksomu) jeszcze nie — MZ pracuje nad dodaniem (odpowiedź na interpelację 14298, 14.08.2026) | do weryfikacji (stan z interpelacji i prasy — potwierdzić w rozporządzeniu o AOS) |
| Choroby rzadkie | 44 polskie ośrodki w europejskich sieciach referencyjnych (ERN); mapa podmiotów na pacjent.gov.pl | do weryfikacji |
5. Praca rodzica (Kodeks pracy, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245; ustawa zasiłkowa 2026/854) ✓ sprawdzone w akcie
| Uprawnienie | Treść |
|---|---|
| Zasiłek opiekuńczy ZUS | 80% wynagrodzenia; dziecko z orzeczeniem o znacznym stopniu lub ze wskazaniami — do 18 lat, 30 dni/rok (łącznie z innymi max 60); chore dziecko do 14 lat — 60 dni (art. 32–35) |
| Wniosek o elastyczny czas pracy (ruchomy start, indywidualny rozkład) | rodzic dziecka z orzeczeniem — pracodawca musi uwzględnić, chyba że nie pozwala na to organizacja pracy; bez limitu wieku dziecka (art. 142¹ §1 pkt 3) |
| Elastyczna organizacja (praca zdalna, obniżony etat) | wniosek rodzica dziecka do 8 lat; odpowiedź w 7 dni; wniosek nie może być powodem zwolnienia (art. 188¹) |
| Zakaz nadgodzin, nocy, delegacji bez zgody | dziecko do 8 lat (art. 178 §2) |
| Zwolnienie 2 dni / 16 godz. z wynagrodzeniem | dziecko do 14 lat (art. 188) |
| Urlop opiekuńczy 5 dni (bezpłatny) | opieka z poważnych względów medycznych (art. 173¹) |
6. Ulgi na co dzień
| Ulga | Treść | Status |
|---|---|---|
| PKP i autobusy — 78% | dziecko z niepełnosprawnością + jeden rodzic/opiekun, na trasie dom ↔ przedszkole/szkoła/ośrodek/lekarz/poradnia/turnus (art. 2 ust. 5); dzieci do 4 lat — 100% | ✓ sprawdzone w akcie |
| Komunikacja miejska | uchwały miast: Warszawa — bezpłatnie dla osób z niepełnosprawnością do 26 r.ż.; Kraków „Rodzina N" — 100% dla rodzin z dzieckiem do 16 lat z orzeczeniem; Wrocław — do 25 r.ż. | do weryfikacji (każde miasto osobno — karta z instrukcją „sprawdź u swojego przewoźnika") |
| Karta parkingowa | dziecko do 16 lat ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnego poruszania się; wydaje powiatowy zespół; ważna jak orzeczenie, max 5 lat; opłata ≤ 1% przec. wynagr. (w praktyce 21 zł) | ✓ sprawdzone w akcie art. 8 PoRD |
| Abonament RTV | orzeczenie dziecka samo nie zwalnia (ustawa zna tylko „znaczny stopień" — dorośli); zwolniony jest rodzic pobierający świadczenie pielęgnacyjne (art. 4 ust. 1 pkt 3); oświadczenie na poczcie, zwolnienie od następnego miesiąca (ust. 3) | ✓ sprawdzone w akcie Dz.U. 2025 poz. 1585 (otwiera się w nowej karcie) |
| Legitymacja dokumentująca niepełnosprawność (też jako mLegitymacja w mObywatelu od 30.07.2025) | wydaje powiatowy zespół ds. orzekania na podstawie prawomocnego orzeczenia; na wniosek rodzica — z symbolem przyczyny (§35 rozp. t.j. Dz.U. 2026 poz. 677 (otwiera się w nowej karcie)); służy do korzystania z ulg (PKP, komunikacja, instytucje kultury) | ✓ sprawdzone w akcie wydanie · do weryfikacji opłata i lista ulg (zależą od przewoźnika/instytucji) |
| Przedszkole — pierwszeństwo | niepełnosprawność dziecka, rodzica lub rodzeństwa to kryterium I etapu rekrutacji (art. 131 ust. 2) | ✓ sprawdzone w akcie |
| Bezpłatny dowóz do przedszkola/szkoły albo zwrot kosztów rodzicowi | dziecko 5–6 lat z niepełnosprawnością — bezpłatny transport do najbliższej placówki (art. 32 ust. 6); uczniowie — art. 39 ust. 3 | ✓ sprawdzone w akcie |
| Karta Dużej Rodziny | tylko rodziny 3+ dzieci — orzeczenie nie obniża progu (art. 4 ust. 1) | ✓ sprawdzone w akcie |
7. Edukacja (Prawo oświatowe t.j. Dz.U. 2026 poz. 820; rozp. MEN Dz.U. 2026 poz. 428) ✓ sprawdzone w akcie
- Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego — wniosek rodzica do zespołu poradni; decyzja w 30 dni (wyjątkowo 60); odwołanie do kuratora w 14 dni; na jego podstawie szkoła robi IPET (indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny). Od 14.04.2026 obowiązuje nowe rozporządzenie o orzeczeniach (2026/428).
- Zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze (głęboka niepełnosprawność intelektualna) — od 3 do 25 lat, min. 10 h/tydz. indywidualnie lub 20 h/tydz. w grupie; spełniają obowiązek szkolny.
- Indywidualne przygotowanie przedszkolne / nauczanie indywidualne — gdy stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia chodzenie do placówki; orzeczenie w 14 dni.
- Odroczenie obowiązku szkolnego — z orzeczeniem o kształceniu specjalnym najpóźniej do roku, w którym dziecko kończy 9 lat; wniosek do 31 sierpnia roku, w którym kończy 7 lat (art. 38).
- do weryfikacji Nauczyciel wspomagający w klasie, SCWEW (centra wspierające edukację włączającą — projekt unijny, wygasa) — do potwierdzenia w rozporządzeniu o kształceniu specjalnym.
8. Opieka nad rodzicem
Opieka wytchnieniowa, asystent osobisty — Opieka wytchnieniowa. Wsparcie psychologiczne — Wsparcie.