Ten tryb przeglądarki nie zapamięta postępu — użyj „Zapisz moją drogę” i zachowaj link.
Karta 12 z 19 · wszystkie świadczenia
Opieka wytchnieniowa i asystent osobisty — ktoś zastąpi Cię w opiece
Dla kogo: Dla rodzica, który na co dzień sam opiekuje się dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności i potrzebuje kilku godzin albo dni odpoczynku. Dwa osobne, bezpłatne programy ministerstwa: opieka wytchnieniowa (ktoś zostaje z dzieckiem zamiast Ciebie) i asystent osobisty (ktoś pomaga dziecku w codziennych sprawach poza domem i w domu).
- Ile
- opieka wytchnieniowa 2026: do 240 godzin opieki dziennej + do 14 dób całodobowej w roku; asystent osobisty 2027: do 360 godzin w roku dla dziecka; oba 0 zł
- Termin
- Ważny termin: nabory w gminach są krótkie (często kilka dni–3 tygodnie); opieka wytchnieniowa 2026 trwa do 31.12.2026, asystent osobisty 2027 — gminy zbierały zgłoszenia już we wrześniu 2026
- Gdzie złożyć
- OPS/MOPS (ośrodek pomocy społecznej w gminie) albo organizacja, której gmina zleciła program — tylko tam, gdzie gmina przystąpiła do programu
Czy mi przysługuje?
- Opieka wytchnieniowa: dziecko od 2 do 16 lat z orzeczeniem o niepełnosprawności — wskazania w punktach 7 i 8 nie są wymagane. Pierwszeństwo ma opiekun dziecka, które stale przebywa w domu (nie chodzi do szkoły, przedszkola ani ośrodka), i opiekun, który nie pracuje.
- Asystent osobisty: dziecko od 2 do 16 lat z orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami w pkt 7 i 8 (konieczność stałej opieki i stałego współudziału opiekuna w leczeniu, rehabilitacji i edukacji).
- Z obu programów możesz korzystać, ale nie w tych samych godzinach — w czasie opieki wytchnieniowej dziecko nie dostaje innych usług opiekuńczych.
- Asystentem nie może być nikt z rodziny (rodzice, rodzeństwo, dziadkowie, ciotki, wujkowie, kuzyni) ani osoba, która mieszka z Wami.
Jak to wygląda w praktyce
- Opieka wytchnieniowa dzienna: do 12 godzin bez przerwy, między 6.00 a 22.00 — w domu (za Twoją zgodą) albo w placówce. Przy pobycie dłuższym niż 4 godziny realizator zapewnia posiłki dostosowane do dziecka, także dietę.
- Opieka całodobowa: doba to co najmniej 12 godzin z noclegiem (minimum od 22.00 do 6.00), najwyżej 24 godziny — zwykle w ośrodku.
- Limity 240 h i 14 dób dotyczą łącznie wszystkich programów ministerstwa z opieką wytchnieniową — nie zsumujesz dwóch programów.
- Asystent osobisty może np. zawieźć dziecko na rehabilitację, towarzyszyć mu w zajęciach, pomóc w codziennych czynnościach. Gmina układa z Tobą zakres i godziny.
Dokumenty
Gminy często publikują własne wersje karty — przykłady: powiat krakowski, PCPR — karta zgłoszenia OW 2026 (PDF) (otwiera się w nowej karcie) do weryfikacji · Kamienica Polska — ogłoszenie z listą dokumentów OW 2026 (PDF) (otwiera się w nowej karcie) do weryfikacji · gmina Dobroń — Asystent osobisty 2027 (strona) (otwiera się w nowej karcie) do weryfikacji. U siebie szukaj na stronie OPS/MOPS albo gminy (samorzad.gov.pl) w zakładce „programy” / „aktualności” — albo zadzwoń.
Jak złożyć
- Zadzwoń do OPS/MOPS: „Czy gmina realizuje w tym roku »Opiekę wytchnieniową« i »Asystenta osobistego«? Kiedy nabór?”.
- Poproś, żeby zapisali Cię na listę i zawiadomili o naborze — terminy bywają bardzo krótkie.
- Wypełnij kartę zgłoszenia (OW — zał. nr 7, asystent — zał. nr 1), dołącz kopię orzeczenia i podpisaną klauzulę RODO.
- OPS/MOPS sprawdza warunki, ustala pierwszeństwo i przydziela godziny.
- Ustalasz z realizatorem terminy — w domu albo w placówce.
Ile się czeka: zależy od gminy — kwalifikacja zwykle po zamknięciu naboru; w trakcie roku bywają nabory uzupełniające, gdy zostaną wolne godziny (np. Raba Wyżna 26.08–2.09.2026, Dąbrowa Białostocka — trzeci nabór w maju 2026) do weryfikacji.
Co z rokiem 2027
- Asystent osobisty 2027 — program ogłoszony 7.09.2026; gminy robiły diagnozę potrzeb we wrześniu 2026 (np. 18–29.09). Jeśli się nie zgłosiłeś — zapytaj w OPS/MOPS o listę rezerwową lub nabór uczestników na początku 2027 do weryfikacji.
- Opieka wytchnieniowa 2027 — na 31.10.2026 nie ma jeszcze ogłoszenia programu do weryfikacji. Poprzednie edycje ogłaszano w październiku–listopadzie roku wcześniej, a nabory w gminach ruszały zwykle w styczniu–marcu.
Odwołanie: program to nie świadczenie z ustawy — odmowa zwykle nie ma formy decyzji administracyjnej. Gdy nie dostaniesz miejsca, poproś o wpis na listę rezerwową i pytaj o nabór uzupełniający.
Uwaga, pułapki
- Program działa tylko w gminach, które się zgłosiły — jeśli Twoja nie przystąpiła, zapytaj, czy przystąpi w kolejnej edycji.
- Liczba miejsc jest ograniczona, a nabór potrafi trwać kilka dni.
- Pobierasz świadczenie pielęgnacyjne albo nie pracujesz? To pierwszeństwo w opiece wytchnieniowej — napisz o tym w karcie.
- Asystent osobisty dla dziecka wymaga obu wskazań (pkt 7 i 8) — bez nich zostaje opieka wytchnieniowa.
Powiązane
Ta karta jest krokiem na etapach: 1–3 lata
Zobacz też: asystent osobisty (MOPS) · wsparcie psychologiczne (Wsparcie)
Źródło i weryfikacja
Program „Opieka wytchnieniowa” dla JST — edycja 2026, MRPiPS (PDF) (otwiera się w nowej karcie) ✓ sprawdzone w akcie · nabór OW 2026 — strona MRPiPS z załącznikami (otwiera się w nowej karcie) ✓ sprawdzone w akcie · Program „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” — edycja 2027, MRPiPS (PDF) (otwiera się w nowej karcie) ✓ sprawdzone w akcie · ogłoszenie naboru AOON 2027 (PDF) (otwiera się w nowej karcie) ✓ sprawdzone w akcie · konsultacje programu OW 2027: Gazeta Prawna (otwiera się w nowej karcie) do weryfikacji · zweryfikowano 2026-10-31
Zweryfikowano: 2026-10-31 · Status: do weryfikacji część informacji (oznaczone w tekście) sprawdzimy przed publikacją