Kształcenie specjalne — orzeczenie, IPET, nauczanie indywidualne, odroczenie

• dziecko ma niepełnosprawność, która wymaga specjalnej organizacji nauki i metod pracy;
• to inny dokument niż orzeczenie o niepełnosprawności z karta 2 — wydaje go poradnia, nie powiatowy zespół;
• orzeczenie jest na etap edukacyjny (np. przedszkole), potem składasz nowy wniosek.

• Wniosek do zespołu orzekającego — wzór (PPP nr 17 Warszawa, PDF) (otwiera się w nowej karcie) · Kraków, PPP nr 3 (DOC) (otwiera się w nowej karcie) · Wrocław, PPP nr 4 (PDF) (otwiera się w nowej karcie) — wypełniają i podpisują oboje rodzice; to ten sam druk co do WWR, zaznaczasz rodzaj orzeczenia. Wzór Twojej poradni znajdziesz na jej stronie; poradnię wyszukasz w RSPO (otwiera się w nowej karcie) (Rejestr Szkół i Placówek Oświatowych).
• Zaświadczenie lekarskie dla poradni — wzór (PPP nr 4 Kraków, PDF) (otwiera się w nowej karcie) · Kraków, PPP nr 3 (DOC) (otwiera się w nowej karcie) — wystawia lekarz specjalista (przy niepełnosprawności ruchowej: neurolog dziecięcy, ortopeda, rehabilitacja medyczna), z kodem ICD.
• Co musi być w zaświadczeniu do nauczania indywidualnego — instrukcja dla lekarza (PPP nr 9 Wrocław, DOCX) (otwiera się w nowej karcie) — tylko przy nauczaniu indywidualnym; pokaż ją lekarzowi.
• Opinia szkoły o funkcjonowaniu ucznia — wzór (PPP nr 9 Wrocław, DOCX) (otwiera się w nowej karcie) — pisze przedszkole lub szkoła, do której dziecko chodzi, zwykle w 10 dni; dostajesz kopię.
• dokumentacja medyczna i wyniki wcześniejszych badań (psycholog, logopeda) — bez wzoru.
• (opcjonalnie) Zrzeczenie się odwołania od orzeczenia — wzór (PPP nr 3 Kraków, DOCX) (otwiera się w nowej karcie) — gdy orzeczenie Ci odpowiada, przyspiesza jego ostateczność, a więc przekazanie do placówki.

Drukuj listę

1. Złóż wniosek w poradni (papierowo albo przez e-Doręczenia). Zaznacz zgodę na przesłanie orzeczenia do przedszkola/szkoły — bez niej wniosek zostanie bez rozpoznania.
2. Poradnia poprosi placówkę o opinię o funkcjonowaniu dziecka i może zaprosić Was na badania.
3. Możesz być na posiedzeniu zespołu i przedstawić swoje zdanie.
4. Orzeczenie przychodzi do Ciebie; gdy stanie się ostateczne, poradnia przesyła je do placówki wskazanej we wniosku.
5. Upewnij się, że orzeczenie dotarło do sekretariatu placówki — najlepiej złóż kopię za potwierdzeniem daty. Od tej daty biegnie termin IPET.
6. W ciągu 30 dni (albo do 30 września, gdy dziecko zaczyna rok w tej placówce) zespół nauczycieli i specjalistów robi ocenę i IPET — indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny.

• IPET opisuje dostosowania, zajęcia rewalidacyjne, komunikację alternatywną (AAC), formy i wymiar godzin pomocy oraz wsparcie dla rodziców.
• Dyrektor zawiadamia Cię pisemnie o każdym spotkaniu zespołu; możesz przyjść i poprosić o udział lekarza, psychologa czy logopedy spoza szkoły. Dostajesz kopię oceny i programu.
• Zespół spotyka się i ocenia postępy co najmniej 2 razy w roku.
• Dodatkowa osoba w klasie jest obowiązkowa w przedszkolu i szkole ogólnodostępnej przy autyzmie i niepełnosprawnościach sprzężonych: nauczyciel z kwalifikacjami z pedagogiki specjalnej, specjalista albo pomoc nauczyciela. Przy innych niepełnosprawnościach — tylko za zgodą organu prowadzącego. W oddziale integracyjnym nauczyciel współorganizujący jest zawsze.

Osobne orzeczenie — gdy stan zdrowia uniemożliwia albo znacznie utrudnia chodzenie do placówki. Zaświadczenie może wystawić specjalista albo lekarz POZ na podstawie dokumentacji od specjalisty, na okres min. 30 dni, z kodem ICD. Wymiar: przedszkole 4–6 h tygodniowo, klasy I–III 6–8 h, IV–VI 8–10 h, VII–VIII 10–12 h. Zwykle w domu, od 2024 r. także w szkole, jeśli są warunki.

Z orzeczeniem o kształceniu specjalnym — najpóźniej do roku, w którym dziecko kończy 9 lat. Wniosek w wolnej formie składasz do dyrektora szkoły obwodowej do 31 sierpnia roku, w którym dziecko kończy 7 lat; możesz złożyć ponownie w roku, w którym kończy 8 lat. Dołącz orzeczenie i opinię poradni o potrzebie odroczenia (publicznej albo niepublicznej spełniającej wymogi). Urzędowego wzoru nie ma; przykład od wydawcy komercyjnego: wzór wniosku (epedagogika.pl) (otwiera się w nowej karcie) do weryfikacji. Odroczone dziecko zostaje w przedszkolu (przy sprzężeniu z niepełnosprawnością intelektualną — także w ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym).

Gmina musi zapewnić bezpłatny dowóz i opiekę dziecku z niepełnosprawnością w wieku 5 i 6 lat (i dziecku z odroczeniem) do najbliższego przedszkola oraz uczniowi z orzeczeniem o kształceniu specjalnym do najbliższej szkoły. Młodszym dzieciom — gmina „może". Zamiast dowozu możesz dostać zwrot kosztów za własny przewóz. Procedury różnią się między miastami:

• Warszawa — wniosek o zwrot kosztów transportu (DOCX, wersja 2023) (otwiera się w nowej karcie) — składasz w Urzędzie Dzielnicy z zaświadczeniem ze szkoły, orzeczeniem o kształceniu specjalnym i orzeczeniem o niepełnosprawności (opis (otwiera się w nowej karcie)).
• Kraków — wniosek o zwrot kosztów przewozu EK-20 (DOCX) (otwiera się w nowej karcie) · wersja przez ePUAP (otwiera się w nowej karcie) — z kopią orzeczenia o kształceniu specjalnym (karta usługi (otwiera się w nowej karcie)).
• Wrocław — wniosek o przewóz zorganizowany (PDF) (otwiera się w nowej karcie) · wniosek o zwrot kosztów (PDF) (otwiera się w nowej karcie) — przewóz zorganizowany zgłaszasz w szkole/placówce, kontynuujący do 15 kwietnia roku poprzedzającego (karta sprawy (otwiera się w nowej karcie)).

W innym mieście szukaj „przewóz dzieci z niepełnosprawnościami" na stronie urzędu gminy (wydział edukacji).

do kuratora oświaty za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, w 14 dni od doręczenia. Zespół może sam zmienić orzeczenie; jeśli nie — przekazuje sprawę kuratorowi w 14 dni, a kurator rozpatruje ją w 21 dni. Brak dodatkowej osoby w klasie, mimo obowiązku, możesz zgłosić do kuratorium (nadzór pedagogiczny) do weryfikacji.

• orzeczenie, które nie dotarło do placówki, nie uruchomi IPET — sprawdź to sam;
• brak zgody na przesłanie orzeczenia = wniosek bez rozpoznania;
• dodatkowa osoba w klasie nie jest automatyczna poza autyzmem i sprzężeniem — przy ACC zapytaj poradnię, czy w orzeczeniu wpisać niepełnosprawność sprzężoną, jeśli dziecko ma kilka rodzajów niepełnosprawności;
• wymiar zajęć rewalidacyjnych ustala organ prowadzący do weryfikacji — sprawdź go w IPET;
• terminy dowozu bywają wcześniejsze niż rok szkolny (Wrocław: 15 kwietnia) — zgłoś się wiosną.

według omówienia kontroli NIK (2014–2017) w połowie badanych placówek wsparcie było źle planowane i oceniane, a większość szkół wydawała na kształcenie specjalne mniej, niż dostawała w subwencji na tych uczniów do weryfikacji. Zdarza się, że organ prowadzący odmawia nauczyciela wspomagającego mimo zalecenia poradni — rodzice skarżą się wtedy do kuratorium do weryfikacji.